Bij Betere Landschapsfoto krijgen we regelmatig de vraag: “Wat bedoelen jullie met beeldverhouding?” Veel natuurfotografen hebben wel eens gehoord van 3:2 of 4:3, maar weten niet precies wat het betekent of hoe je het kunt gebruiken. In dit blog leggen we het je op een eenvoudige manier uit.
Dit is deel 6 in de blogserie Meer uit je camera halen. In de vorige aflevering doken we in het onderwerp composities in fotografie – hoe je je beeld opbouwt, waar je de nadruk legt en welke elementen je wel of juist niet in beeld brengt. In dit blog gaan we daarop verder in door te kijken naar een aspect dat vaak over het hoofd wordt gezien, maar veel invloed heeft op je compositie: de beeldverhouding van je foto.
Wat is beeldverhouding?
De beeldverhouding is de verhouding tussen de breedte en hoogte van je foto. Het zegt dus iets over de vorm van het beeld, niet over de afmetingen in centimeters of pixels. Je noemt de beeldverhouding in twee getallen, bijvoorbeeld 3:2 of 4:3. Dat betekent: voor elke 3 eenheden in de breedte, heb je 2 eenheden in de hoogte.
Een voorbeeld
We geven je een voorbeeld. Een foto van 6000 x 4000 pixels heeft een beeldverhouding van 3:2. En een foto van 4000 x 3000 pixels heeft een beeldverhouding van 4:3.
H2 = Waarom is beeldverhouding belangrijk?
De beeldverhouding bepaalt hoe je compositie eruitziet. Het heeft bijvoorbeeld invloed op:
- Hoeveel ruimte je overhoudt rondom je onderwerp
- De balans tussen voorgrond, midden en achtergrond
- Of je foto geschikt is voor afdrukken op papier of social media
Een landschapsfoto ziet er vaak anders uit in 4:3 dan in 3:2, zelfs als het dezelfde scène is.
Veelvoorkomende beeldverhoudingen
Hier zijn de beeldverhoudingen die je als natuurfotograaf het vaakst tegenkomt:
3:2
De beeldverhouding 3:2 is de standaard voor spiegelreflexcamera’s en systeemcamera’s met een APS-C of full-frame sensor, – precies het soort camera’s waar de meeste fotografen mee fotograferen.
Deze verhouding stamt oorspronkelijk uit de tijd van de analoge kleinbeeldfilm, en wordt nog altijd veel gebruikt in de digitale fotografie. Het formaat is bijzonder geschikt voor landschapsfotografie, onder andere omdat het aansluit op gangbare printformaten zoals 30×45 cm. Daarnaast geeft 3:2 je een prettig breed kader, waardoor je eenvoudiger diepte kunt creëren en natuurlijke lijnen mooi tot hun recht komen in je compositie. Dat werkt erg prettig bij het fotograferen van weidse uitzichten, structuren in het landschap of subtiele overgangen in lucht en water.
4:3
De beeldverhouding 4:3 komt veel voor bij compactcamera’s en bij systeemcamera’s met een Micro Four Thirds-sensor.
Deze verhouding is iets minder langwerpig dan 3:2 en oogt daardoor wat vierkanter, wat invloed heeft op hoe je je compositie opbouwt. Ook veel smartphones gebruiken standaard dit formaat, waardoor het voor veel fotografen een vertrouwd beeld oplevert. De 4:3-verhouding is vooral handig bij onderwerpen waarbij je geen brede uitsnede nodig hebt, zoals bij macrofotografie of intiemere scènes in de natuur. Je kunt je onderwerp dan centraler en rustiger in beeld brengen, zonder al te veel loze ruimte aan de zijkanten. Dat helpt bij het creëren van focus en eenvoud in je foto.
1:1
De beeldverhouding 1:1 is volledig vierkant: de breedte en hoogte van je foto zijn exact gelijk. Deze verhouding werd vooral populair door Instagram, waar het vierkante formaat jarenlang de standaard was.
Een 1:1-kader kan je als fotograaf creatief uitdagen, juist omdat het minder gebruikelijk is dan de klassieke rechthoekige formaten. Het dwingt je om heel bewust met je compositie om te gaan: lijnen, vormen en verhoudingen moeten in balans zijn om het beeld te laten werken.
Tegelijkertijd kan deze verhouding ook beperkend aanvoelen, zeker bij onderwerpen die juist vragen om meer ruimte in de breedte of hoogte. Toch werkt het vierkante formaat vaak verrassend goed bij minimalistische of abstracte natuurfoto’s, waarin eenvoud, rust en vorm belangrijker zijn dan context of achtergrond.
16:9
De beeldverhouding 16:9 staat bekend als het standaard breedbeeldformaat en is vooral populair in de wereld van video en film.
Het langgerekte kader geeft je foto een cinematografisch gevoel, alsof je naar een scène uit een film kijkt. Dat maakt deze verhouding aantrekkelijk voor wie een beeld wil creëren met veel sfeer en ruimte.
In de natuurfotografie wordt 16:9 soms gebruikt voor panorama-achtige composities of als uitsnede voor gebruik op websites en digitale presentaties. Het formaat leent zich goed voor online gebruik, maar is doorgaans minder geschikt voor afdrukken op standaard papierformaten.
Als je foto bedoeld is voor een scherm – bijvoorbeeld een digitale portfolio, slideshow of socialmediapost – is 16:9 een mooie optie om je beelden krachtig en ruimtelijk te presenteren.
Beeldverhouding kiezen: in de camera of achteraf?
Bij de meeste camera’s kun je instellen in welk formaat je wilt fotograferen. Maar let op: In RAW wordt altijd de maximale beeldverhouding opgeslagen (meestal 3:2). Als je een andere verhouding instelt, wordt dat pas zichtbaar in de nabewerking, bijvoorbeeld in.
Tip van ons: Fotografeer in de standaardverhouding – zoals 3:2 of 4:3 bij MFT – en kies je uitsnede achteraf. Zo houd je de meeste beeldinformatie over.
Wat gebeurt er bij het uitsnijden?
Als je in Lightroom of een andere bewerkingssoftware je beeldverhouding aanpast, snijd je een stuk van je foto af. Dat kan heel nuttig zijn:
- Je brengt meer rust in je beeld
- Je leidt de aandacht beter naar je onderwerp
- Je maakt je foto geschikt voor een bepaald afdrukformaat
Maar let op: snijd niet zomaar in het wilde weg. Denk na over je compositie én je einddoel. Wil je de foto printen? Dan is het slim om je beeldverhouding af te stemmen op het gewenste papierformaat.
Voorkom het volgende: zomaar de foto bijsnijden
Eerlijk gezegd zien we het in onze workshops en bij ingezonden foto’s regelmatig gebeuren: een foto wordt achteraf bijgesneden om een storend element uit beeld te halen – bijvoorbeeld een tak, een felle vlek of een onhandige rand.
Hoewel het begrijpelijk is dat je het beeld rustiger wilt maken, verandert zo’n ingreep vaak meer dan je denkt. Je past niet alleen de uitsnede aan, maar beïnvloedt ook je oorspronkelijke compositie, de balans tussen de verschillende beeldelementen én de dieptewerking. Het resultaat is meestal een minder krachtig of minder natuurlijk ogend beeld.
Ons advies: denk al tijdens het fotograferen bewust na over je beeldkader. Beweeg een paar stappen opzij, zak wat door je knieën of kies een andere brandpuntsafstand om storende elementen te vermijden nog vóór je afdrukt. Zo houd je de controle over je compositie en voorkom je dat je later in de nabewerking moet redden”’ wat tijdens het fotograferen al beter had gekund. Een sterke foto begint namelijk bij een doordachte opname – niet bij het uitsnijden achteraf.
Let op als je een foto wilt afdrukken
Soms wil je een foto laten afdrukken op een formaat dat niet past bij je oorspronkelijke beeldverhouding. Bijvoorbeeld: je foto heeft de beeldverhouding 3:2, maar je wilt printen op 30×40 cm (dat is 4:3).
Dan moet je een stuk van je foto afsnijden of er witte randen bij laten maken. Daarom is het handig om al vóór het printen na te denken over je beeldverhouding.
Samengevat
De beeldverhouding is een belangrijk, maar vaak vergeten onderdeel van je foto. Door je bewust te zijn van het formaat waarin je fotografeert of afdrukt, krijg je meer grip op je compositie én je eindresultaat. Vooral bij landschapsfotografie en macrofotografie – waar veel van onze deelnemers zich mee bezighouden – kan het echt het verschil maken.
Heb je hier nog vragen over? Laat het ons weten of volg een van onze workshops: we leggen het je stap voor stap uit.
Wil je meer lezen over composities in fotografie? Lees dan de volgende blogs:
- 7 Compositietips voor macrofotografie
- Landschapsfotografie aan de Zeeuwse kust
- Verbeter je natuurfotografie met deze 5 praktische tips
workshops
Wil je meer leren en je vaardigheden verbeteren? Opnieuw geïnspireerd raken door fotografie? Kom dan naar onze praktische workshops.
Yvonne en Frank verzorgen alle workshops persoonlijk en brengen samen meer dan 25 jaar ervaring mee in het geven van fotografietrainingen. Met hun enthousiasme, praktische aanpak en oog voor detail maken ze van elke workshop een inspirerende én leerzame belevenis.
Samengevat:
✅ Persoonlijke 1-op-1 begeleiding op locatie
✅ maximaal 6 deelnemers per begeleidend fotograaf
✅ Veel praktische tips en adviezen tijdens de workshop
✅ Feedback op je foto’s tijdens de workshop
✅ Samen fotograferen en dé foto maken
✅ Gratis koffie of thee bij aankomst
✅ Een handige gids in het thema van de workshop
✅Twee uitdagende opdrachten voor na de workshop
OVER BETERE LANDSCHAPSFOTO
Ontdek Betere Landschapsfoto – Jouw Gids in Fotografie
Wij zijn Frank en Yvonne, de gezichten achter Betere Landschapsfoto. Met passie en enthousiasme helpen we fotografen – van beginner tot gevorderd – om het maximale uit hun fotografie te halen. We delen niet alleen onze kennis en ervaring, maar inspireren jou om de schoonheid van landschappen vast te leggen. Of je nu houdt van macrofotografie, landschapsfotografie of kustfotografie, wij begeleiden je met persoonlijke aandacht.
Workshops, Cursussen en Meer
We bieden een gevarieerd aanbod aan workshops, cursussen en persoonlijke coaching op unieke locaties in Nederland, België en Noord-Frankrijk. Samen ontdekken we de mooiste plekken en leren we je creatieve technieken waarmee je sfeervolle foto’s maakt. We gaven al samen al meer dan 350 workshops aan fotografen in binnen- en buitenland. Én we geven alle workshops zelf.
Jouw Groei als Fotograaf Staat Centraal
Grote en kleine landschappen inspireren ons, en we laten je zien hoe je deze op jouw manier kunt vastleggen. Met onze begeleiding ontdek je nieuwe technieken, ontwikkel je een eigen stijl en maak je beelden waar je trots op kunt zijn.
Wat We Voor Jou Kunnen Betekenen
Blijf Op de Hoogte: Schrijf je in voor onze periodieke mail vol tips, inspiratie en exclusieve aanbiedingen.
Vragen? Stel ze eenvoudig in de reacties onder de blogs of neem via de mail contact met ons op, we helpen je graag verder.
Meer Weten? Bezoek onze workshoppagina voor alle informatie over ons aanbod.
Gratis E-Book: Download “Betere foto’s in 9 simpele stappen“ en ontdek praktische tips om direct toe te passen.
Inspiratie Zoeken? Bekijk onze foto’s op Werk aan de muur en laat je verrassen.
Geef een reactie