Nabewerking is een essentieel onderdeel van fotografie, maar kan in het begin overweldigend lijken. Begrippen zoals globale en lokale aanpassingen klinken misschien ingewikkeld, maar vormen de sleutel tot het volledig benutten van Lightroom Classic. In dit blog leggen we uit hoe je met deze aanpassingen meer uit je beelden én Lightroom Classic haalt.
Wanneer je je foto’s bewerkt en alleen globale aanpassingen toepast, benut je slechts een fractie van de mogelijkheden. Het lijkt misschien alsof je controle hebt over de bewerking, maar in werkelijkheid mis je de kans om het volledige potentieel van je foto’s én Lightroom Classic te benutten.
Het goede nieuws? Met een beetje uitleg zijn deze technieken eenvoudig te begrijpen en toe te passen, waardoor je meer controle krijgt over je foto’s en indrukwekkende resultaten kunt bereiken.
In dit blog leer je wat globale en lokale aanpassingen precies zijn, wanneer je ze het beste kunt gebruiken en hoe je deze technieken effectief toepast voor optimale resultaten.
Wat zijn globale aanpassingen?
Om globale aanpassingen te ontdekken, open je Lightroom Classic en ga je naar de module Ontwikkelen. In het rechter paneel – het standaard paneel – zie je de schuifregelaars voor globale aanpassingen zoals belichting, contrast en bijvoorbeeld verzadiging.
Wanneer je deze schuifregelaars gebruikt, heeft de aanpassing effect op de hele foto.
Drie voorbeelden
We geven je drie voorbeelden waarmee we de globale aanpassingen toelichten.
Belichting
Als je de belichting verhoogt, dus de schuifregelaar naar rechts verplaatst, wordt de hele foto lichter. Verplaats je de schuifregelaar naar links, dan wordt de hele foto donkerder.
Contrast
Als je contrast toevoegt – dus de schuifregelaar naar rechts verplaatst – worden de donkere delen van de foto donkerder en de lichte delen lichter. Het lijkt erop dat de foto iets scherper wordt. Het tegenovergestelde bereik je door de schuifregelaar naar links te bewegen.
Verzadiging
Als je de verzadiging verhoogt, neemt de intensiteit van kleur toe. Kleuren lijken levendiger en krachtiger. Als je de verzadiging verlaagt, neemt de intensiteit van de kleuren juist af.
Ook de schuifregelaars voor hooglichten, schaduwen, wit en zwart gelden als globale aanpassingen alhoewel ze specifieke delen van een foto targeten. Dat komt omdat alle delen in de foto die bijvoorbeeld als schaduwen worden gezien worden aangepast, ongeacht waar de schaduwen in de foto zichtbaar zijn.
Globale aanpassingen zijn belangrijk omdat ze je helpen de uitstraling van een foto te benadrukken. Het nadeel van globale aanpassingen is dat ze je beperken. Ze werken immers op de hele foto en niet op een specifiek gedeelte van een foto dat jij zelf hebt geselecteerd.
Meest voorkomende globale aanpassingen in de nabewerking
De volgende aanpassingen zijn de meest voorkomende aanpassingen in fotobewerkingsprogramma’s.
Witbalans
Met een aanpassing van de witbalans heb je invloed op de kleuren in de foto. Een aanpassing kan je helpen bij het neutraliseren van een eerder verkeerd ingestelde witbalans of kleurzweem. Je kunt de witbalans creatief toepassen en de sfeer in je foto’s beïnvloeden. Dit doe je door voor een warmere of koelere witbalans te kiezen.
Belichting en contrast
Het licht in een foto is heel belangrijk. En misschien is het contrast nog wel belangrijker. Met een aanpassing van de belichting en/of het contrast heb je invloed op het resultaat en sfeer in je foto’s.
Verzadiging en levendigheid
In het verlengde van het aanpassen van de witbalans gebruik je de schuifregelaars verzadiging en levendigheid om de kleuren in je foto’s aan te passen. Met beide schuifregelaars bepaal je of je foto meer of minder kleurrijk wordt.
We beschrijven in dit blog maar een paar algemene aanpassingen. Maar je zult merken dat ze van grote invloed zijn bij het bepalen van de sfeer in je foto’s.
Voorbeeld van globale aanpassingen – voor en na
In de praktijk merken we dat de globale aanpassingen die we maken beperkt zijn. Dat komt doordat ze op de hele foto van toepassing zijn. We bedoelen daarmee niet dat de aanpassingen niet zichtbaar zijn. De aanpassingen zijn niet zo sterk omdat ze het hele beeld beïnvloeden. Sommige aanpassingen wil je nu eenmaal lokaal maken. Daarover verderop in dit blog meer.
Hier zie je een voorbeeld van voor en na globale aanpassingen:
E-book Lightroom Classic
Wil je zelf aan de slag met Lightroom Classic? Maar heb je geen tijd voor een complete training? Dan is het e-book Lightroom Classic er voor jou. Het e-book is praktisch opgezet. Je kunt het voor jezelf als leerboek gebruiken. Ben je al met Lightroom bekend en wil je er meer uithalen? Gebruik het dan als naslagwerk.
Het e-book Lightroom Classic staat boordevol praktische tips, voorbeelden en instellingen.
Wat zijn lokale aanpassingen?
Lokale aanpassingen hebben invloed op een deel van de foto. En ze zijn van invloed op die delen van de foto die jij selecteert.
Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan het aanpassen van één specifieke kleur, het aanpassen van de belichting of het aanpassen van de witbalans op één specifieke plek in de foto.
De aanpassingsmogelijkheden die lokale aanpassingen je geven zijn vrijwel gelijk aan de aanpassingen die je globaal kunt doen. Voor dat je een lokale aanpassing kunt maken, moet je eerst een masker maken. In Lightroom Classic heb je hiervoor verschillende mogelijkheden.
We gaan weer terug naar twee aanpassingen die we eerder op globaal niveau deden. Het aanpassen van de belichting en de verzadiging. Als je eerst een masker maakt, werkt een aanpassing alleen maar op de gewenste plek.
In dit voorbeeld kiezen we ervoor om de voorgrond lichter te maken en de verzadiging te verhogen. We hebben hiervoor een lineair verloopmasker gemaakt. Dit masker loopt van de onderrand van de foto naar boven toe.
Nadat je een masker hebt gemaakt, zie je vergelijkbare schuiftegelaars in de rechter balk. De wijzigingen die je aanbrengt zijn alleen zichtbaar in het masker. In dit voorbeeld wordt de lucht dus niet aangepast.
Met de lokale maskers kun je heel precieze aanpassingen in je foto’s doen. Zo kun je bijvoorbeeld het onderwerp verbeteren, onvolkomenheden corrigeren of minder benadrukken. En andere delen van je foto’s kun je juist weer meer benadrukken. Zo heb je volledige controle over het eindresultaat gekregen.
De meest voorkomende lokale aanpassingen
De aanpassingen die je met lokale maskers kunt doen, zijn vrijwel gelijk aan de aanpassingen die je op de hele foto – dus globaal – kunt doen. Het belangrijkste verschil is dat je eerst een masker moet maken.
De afgelopen jaren zijn de maskeringsmogelijkheden in Lightroom Classic flink toegenomen en sterk verbeterd. Vrijwel alle aanpassingen die je op globaal niveau kunt doen, zijn ook op lokaal niveau mogelijk. Als je maar een masker maakt. Wat zijn de maskermogelijkheden in Lightroom Classsic?
Meest voorkomende soorten maskers
Onderwerp
Een AI-gegenereerd masker dat automatisch onderwerpen detecteert en selecteert. Vooral in situaties waarin het onderwerp goed los komt van de achtergrond is het masker effectief.
Lucht
Een AI-gegenereerd masker dat automatisch de lucht detecteert en selecteert. Deze functie werkt zeer goed vinden we. En als natuurfotografen maken we vaak gebruik van dit masker.
Achtergrond
Dit AI-gegenereerd masker detecteert en selecteert automatisch de achtergrond. Feitelijk is dit het omgekeerde van het masker ‘Onderwerp’. Overigens maakt het masker ‘Achtergrond’ geen onderscheid tussen voorgrond en achtergrond, dus doet het masker niet wat je zou verwachten.
Objecten
Een AI-gegenereerd masker dat automatisch objecten detecteert en selecteert. Je helpt Lightroom op weg met het detecteren van het object. Vaak werkt dit masker beter dan het masker ‘Onderwerp’ dat volledig automatisch wordt samengesteld.
Penseel
Je maakt het masker door met een penseel op de gewenste plek in de foto te schilderen. Dit is één van de oudste maskers en vraagt iets meer ervaring om er echt effectief mee te werken.
Lineair verloop
Het lineair verloopmasker maak je handmatig. Zoals de naam zegt zit er een verloop in. Hierdoor kun je eenvoudig een aanpassing maken met een afnemende intensiteit.
Radiaal verloop
Het radiaal verloopmasker is een variant op het lineair verloopt masker. Vooral de vorm is anders. Het radiaal verloopmasker is cirkelvormig of ovaal. De aanpassingen werken alleen binnen of buiten het geselecteerde gebied.
Het bereikmasker in Lightroom Classic
Dit masker dat zich richt op een specifiek luminantie-, kleur- of dieptebereik op basis van de pixelwaarde. Het werkt redelijk effectief en vraagt meer ervaring in het werken met Lightroom en kennis van licht, contrast en kleur.
Is Photoshop beter?
De maskers in Photoshop zijn meer geavanceerd en vereisen daarom wellicht iets meer handwerk om ze te maken. Maar ze zijn nog nauwkeuriger. Toch gebruiken wij ze niet. Weet je waarom? Omdat we voor onze foto’s geen nauwkeurige maskers nodig hebben. Door met in de basis goede foto’s te werken en verlopen in de maskers toe te passen, kunnen wij met Lightroom Classic perfect uit de voeten.
Meest voorkomende aanpassingen op lokaal niveau
Laten we eens kijken naar de veel voorkomende aanpassingen die je op lokaal niveau maakt.
Lokale verscherping
Verscherpen passen we nauwelijks toe. Als we er gebruik van maken, passen we de verscherping op landschappen of bijvoorbeeld in de macrofotografie op bloemen toe.
Tegenhouden en doordrukken
Een klassieke techniek die misschien wel beter onder de term ‘dodge and burn’ bekend is. Hiermee kun je de geselecteerde gebieden lichter of donkerder maken. Dit is voor ons een belangrijke manier om contrast in een foto aan te brengen. Zo kun je het oog van de kijker naar specifieke delen in een foto leiden. Of er juist van afleiden.
Lokale kleuraanpassingen
Op globaal niveau doen we zelden iets met de verzadiging. Bijna altijd kiezen we voor het aanpassen van één specifieke kleur. Dat doen we in het HSL-paneel of met de kleurmixer die in Lightroom 13 is geïntroduceerd.
Lokale aanpassingen brengen je foto’s pas echt tot leven. We laten je nog enkele voorbeelden zien.
Globale versus lokale aanpassingen
We kijken naar de belangrijkste voordelen en nadelen van de globale aanpassingen en lokale aanpassingen.
Voor- en nadelen van globale aanpassingen
Het grootste voordeel is dat een globale aanpassing – die dus op de hele foto werkt – snel en heel eenvoudig is aan te brengen. Er is weinig handwerk vereist. En ze zijn een goed startpunt in de nabewerkingsworkflow.
Een nadeel ligt in het voordeel: de globale aanpassing werkt op de hele foto. Je hebt weinig tot geen controle over waar het wordt toegepast. In sommige situaties is dit een nadeel. Ook zijn de globale aanpassingen niet altijd nauwkeurig. Als je de belichtingsregelaar verhoogt, worden ook de lichte delen in de foto die al licht genoeg zijn nóg lichter gemaakt. Vrijwel altijd is dat niet wenselijk.
Voor- en nadelen van lokale aanpassingen
Met lokale aanpassingen kun je je foto’s heel nauwkeurig aanpassen. De foto’s komen er dan pas echt zo uit te zien zoals jij wilt. Je hebt veel controle over hoe en waar een aanpassing wordt toegepast.
Het belangrijkste nadeel is dat een lokale aanpassing iets meer tijd vraagt om te maken. Het vraagt dat je meer kennis van Lightroom hebt. Je zult dus meer ervaring moeten opdoen. Onze conclusie: of je nu met Lightroom werkt of niet, alle foto’s zien er beter uit ten opzichte van het originele beeld – zowel JPEG als RAW – als je ze bewerkt. We zien het in 100% van de gevallen bij onze cursisten. En ze zijn het in 100% van de gevallen met ons eens.
Daarbij maakt het niet uit of je een JPEG of RAW-bestand als uitgangspunt gebruikt.
Wanneer gebruik je een globale of lokale aanpassing?
Een hele belangrijke vraag. Helaas is er geen eenduidig antwoord te geven. Immers iedere foto is anders en vraagt een specifieke aanpak. Je kunt dus niet zomaar zeggen dat bijvoorbeeld een aanpassing van de belichting op globaal of lokaal niveau moet plaatsvinden.
Beeldanalyse – hoe kort ook – is belangrijk om te bepalen welke delen van een foto je wilt aanpassen. Je zult zien dat als je met de vooraf bedachte aanpassingen bezig bent, je weer andere aanpassingen wilt maken.
Een goede basisfoto vraagt weinig bewerkingstijd
Dat betekent echter niet dat je lang met één foto bezig hoeft te zijn. Als je in de basis een goede foto maakt, ben je al een heel eind. Daarmee bedoelen we dat:
- De foto goed is belicht. Dus geen uitgebeten hooglichten tenzij het om een high key foto gaat.
- En let op het contrast, een kleiner contrast werkt vaak beter in de natuurfotografie.
- De kleuren komen natuurlijk over. Dit is altijd ons vertrekpunt.
- De compositie is zoals de compositie zou moeten zijn. We hoeven dus niet vaak én niet veel bij te snijden.
Gemiddeld besteden we nog geen twee minuten per foto in Lightroom Classic. En natuurlijk bewerken we niet alle foto’s die we maken. Met een snelle selectie brengen we het aantal te bewerken foto’s per sessie terug tot 5 of 6.
Vuistegel: start met globale bewerkingen
Ondanks het voorgaande kunnen we wel stellen dat we met globale aanpassingen starten. Hiermee bepaal je de algehele sfeer in een foto. Daarna komen de lokale aanpassingen om specifieke delen in de foto te versterken of juist af te zwakken.
Combineren van verschillende aanpassingen
Je foto’s komen echt tot leven als je globale en lokale aanpassingen combineert. De keuze voor bijvoorbeeld alleen globale aanpassingen is de meest eenvoudige maar zeer zelden de beste. De meeste foto’s zijn nu eenmaal gebaat bij het combineren van globale en lokale aanpassingen.
Nog iets over voorinstellingen
Voorinstellingen worden ook wel presets genoemd. Er zijn enorm veel presets beschikbaar. Maar vraag je af of je echt geholpen bent met deze presets. Vaak zitten ze slordig in elkaar, worden ze niet of pas tegen betaling geüpdatet. En misschien nog wel belangrijker: wie zegt dat een preset voor jouw foto’s werkt en hoe houd je ze allemaal uit elkaar?
Daarom werken wij met onze eigen presets. Ze zijn redelijk eenvoudig te maken en werken altijd. Tot op een bepaald niveau natuurlijk. Want iedere foto is anders en vraagt soms nét een afwijkende instelling.
Bij ons leer je hoe je je eigen presets maakt, wanneer je ze gebruikt en hoe. We werken met globale en lokale presets. Het vraagt wat tijd om met de voorinstellingen om te gaan. Uiteindelijk zul je veel meer tijd besparen dan je erin investeert.
Cursus Lightroom Classic
Wil je meer uit Lightroom Classic én je foto’s halen? Wij bieden verschillende cursussen aan, zowel voor beginners als gevorderden. Leer alles over globale en lokale aanpassingen, maak je eigen presets en ontdek hoe je jouw foto’s optimaal kunt nabewerken. Met praktische uitleg en persoonlijke begeleiding brengen we jouw vaardigheden naar een hoger niveau!
Basis
Verdieping
Privé
Wat is het belangrijkste voordeel van het werken met Lightroom?
De belangrijkste voordelen liggen wat ons betreft minder voor de hand dan je zult denken. Want Lightroom Classic is niet meer dan een hulpmiddel, al is het een heel belangrijk hulpmiddel.
Voor de meer beginnende fotograaf zal Lightroom je helpen om je fotografie snel naar een hoger niveau te brengen. Door je foto’s te bewerken ga je kleine foutjes zien. En die kun je niet altijd in de nabewerking verhelpen. Die kleine foutjes kun je een volgende keer tijdens het fotograferen al voorkomen. Dat zorgt ervoor dat je foto’s in de basis beter worden en je minder tijd nodig hebt voor het bewerken van je foto’s.
Een meer gevorderde fotograaf heeft de voorgaande stap al doorlopen. Je zult Lightroom integreren in je totale workflow. Vaak bedenken we tijdens het fotograferen in een fractie van een seconde al welke nabewerkingen waarschijnlijk nodig zijn. En met de zelfgemaakte presets besparen we vervolgens tijd bij het uitvoeren daarvan.
Het resultaat zal in alle gevallen zijn dat je foto’s mooier worden en je helemaal niet zoveel tijd achter de computer doorbrengt als je eerst dacht.
Meer lezen over Lightroom CLassic
Lightroom is een topprogramma om je foto’s verder mee te ontwikkelen. Wil je meer over Lightroom Classic ontdekken? Lees dan nog even verder:
Conclusie
Dat is het, de kracht van globale en lokale aanpassingen in de nabewerking. Dit was een lang blog met veel informatie en het kan veel zijn om alle informatie in je op te nemen. Maar met oefening zal het bewerken van je foto’s in Lightroom een soort van tweede natuur voor je worden.
Verplaats je eens in de rol van een kunstschilder. Je kunt globale aanpassingen zien als de grove opzet op een canvas. Je werkt met een breed schilder penseel om de algehele sfeer te bepalen.
Vervolgens ga je met een fijner penseel of schildersmes aan de slag om je afbeelding te verfijnen. De lokale aanpassingen zorgen voor de afwerking van het schilderij.
We schreven al eerder ‘fotografie is een kunst’. En de nabewerking is dat ook. Of je beelden nu digitaal zijn of niet. Je bent toch ergens een kunstenaar die afbeeldingen maakt en tot leven laat komen.
workshops
Wil je meer leren en je vaardigheden verbeteren? Opnieuw geïnspireerd raken door fotografie? Kom dan naar onze praktische workshops.
Yvonne en Frank verzorgen alle workshops persoonlijk en brengen samen meer dan 25 jaar ervaring mee in het geven van fotografietrainingen. Met hun enthousiasme, praktische aanpak en oog voor detail maken ze van elke workshop een inspirerende én leerzame belevenis.
Samengevat:
✅ Persoonlijke 1-op-1 begeleiding op locatie
✅ maximaal 6 deelnemers per begeleidend fotograaf
✅ Veel praktische tips en adviezen tijdens de workshop
✅ Feedback op je foto’s tijdens de workshop
✅ Samen fotograferen en dé foto maken
✅ Gratis koffie of thee bij aankomst
✅ Een handige gids in het thema van de workshop
✅Twee uitdagende opdrachten voor na de workshop
OVER BETERE LANDSCHAPSFOTO
Ontdek Betere Landschapsfoto – Jouw Gids in Fotografie
Wij zijn Frank en Yvonne, de gezichten achter Betere Landschapsfoto. Met passie en enthousiasme helpen we fotografen – van beginner tot gevorderd – om het maximale uit hun fotografie te halen. We delen niet alleen onze kennis en ervaring, maar inspireren jou om de schoonheid van landschappen vast te leggen. Of je nu houdt van macrofotografie, landschapsfotografie of kustfotografie, wij begeleiden je met persoonlijke aandacht.
Workshops, Cursussen en Meer
We bieden een gevarieerd aanbod aan workshops, cursussen en persoonlijke coaching op unieke locaties in Nederland, België en Noord-Frankrijk. Samen ontdekken we de mooiste plekken en leren we je creatieve technieken waarmee je sfeervolle foto’s maakt. We gaven al samen al meer dan 350 workshops aan fotografen in binnen- en buitenland. Én we geven alle workshops zelf.
Jouw Groei als Fotograaf Staat Centraal
Grote en kleine landschappen inspireren ons, en we laten je zien hoe je deze op jouw manier kunt vastleggen. Met onze begeleiding ontdek je nieuwe technieken, ontwikkel je een eigen stijl en maak je beelden waar je trots op kunt zijn.
Wat We Voor Jou Kunnen Betekenen
Blijf Op de Hoogte: Schrijf je in voor onze periodieke mail vol tips, inspiratie en exclusieve aanbiedingen.
Vragen? Stel ze eenvoudig in de reacties onder de blogs of neem via de mail contact met ons op, we helpen je graag verder.
Meer Weten? Bezoek onze workshoppagina voor alle informatie over ons aanbod.
Gratis E-Book: Download “Betere foto’s in 9 simpele stappen“ en ontdek praktische tips om direct toe te passen.
Inspiratie Zoeken? Bekijk onze foto’s op Werk aan de muur en laat je verrassen.
Geef een reactie