Scherp stellen door de zoeker van je camera

Ken je dat? Je bent aan het fotograferen en komt er achter dat je foto’s niet scherp zijn. Ook al zag je een scherp beeld door de zoeker. Het scherp stellen is niet gelukt en dat is echt niet leuk. Je hebt veel foto’s gemaakt en de resultaten vallen tegen. In het slechtste geval heb je hét moment gemist. Je hoopt dat je apparatuur in orde is want een reparatie is meestal kostbaar. Gelukkig is de oplossing meestal heel simpel.

Scherpstellen via de zoeker betekent dat je zorgt voor een scherp beeld in de zoeker én daadwerkelijk op dát punt scherp stelt – met dioptercorrectie, vast scherpstelpunt en statief voorkom je mislukte foto’s.

scherpe foto’s door de zoeker van je camera

We kunnen je vertellen dat het vrijwel nooit aan je apparatuur ligt. Niet iedereen heeft perfecte ogen. Als je door de zoeker van de camera kijkt, kan het voorkomen dat je het beeld niet scherp ziet terwijl het objectief wel correct gefocust heeft. Het tegenovergestelde kan ook als je handmatig scherp stelt. Vaak is de oplossing heel eenvoudig. Het afstellen van het diopter vraagt maar een paar minuten tijd. Zoals je van ons bent gewend gaat dat op een praktische manier. Ontdek hier hoe het werkt.

Diopter en oculair

We leggen eerst in het kort uit wat het diopter en oculair met deze oplossing te maken hebben.

Wat is het oculair

Het oculair in je camera is een lens waarmee je het beeld dat door het objectief wordt gevormd, door de zoeker kunt zien. Dit oculair zit altijd aan de achterzijde van het toestel. We noemen het oculair in de volksmond ook wel zoeker.

In het midden van het beeld zit de zoeker. Rechts er van, het kleine wieltje met ‘+’ en ‘-‘ er op is het diopter.

Wat is het diopter

Als je geen scherp beeld hebt kun je met het diopter een correctie toepassen zodat het beeld door het oculair weer scherp wordt. Dit werkt in de meeste gevallen, maar wordt beperkt door de mate van de oogafwijking.

Ik kan toch ook op andere manieren scherpstellen

Je kunt met behulp van de autofocus scherp stellen. Dat werkt goed zo lang de combinatie van camera en objectief over een autofocusfunctie beschikken. Je laat het scherpstellen aan de apparatuur over. Als je het resultaat bekijkt zul je zien dat de foto scherp is waar jij die scherp wil hebben. Meer daarover lees je in ons blog Scherpstellen van je landschapsfoto’s.

Als de autofocus niet werkt kun je met steeds meer moderne camera’s scherp stellen met behulp van focus peaking. Deze functie is vooral beschikbaar op systeemcamera’s en werkt best goed. Maar er zijn nog steeds meer dan voldoende situaties waarin focus peaking niet werkt. We geven je 3 voorbeelden:

• Het contrast is niet groot genoeg
• Je werkt met een heel groot diafragma waardoor de scherptediepte heel klein is
• De autofocus werkt op zich goed maar je wil de scherpte op een andere plek leggen

Mocht je dan ook nog werken met een objectief dat niet over een autofocusfunctie beschikt, dan blijft er niets anders over dan handmatig scherp te stellen. We zien dat vintage objectieven steeds populairder worden en ook moderne objectieven van bijvoorbeeld Samyang en Lensbaby beschikken niet over autofocus. Je moet wel handmatig scherp stellen.

Voorbeeld van een Lensbaby Velvet 56mm. Echt een objectief waarmee je handmatig scherp stelt.

Ja, in het begin zal het lastig zijn. Eerlijk gezegd vinden wij het juist leuk dat we handmatig kunnen scherpstellen, want je bent op een andere manier met fotografie bezig. Door met zorg scherp te stellen zul je ook merken dat je met meer zorg je compositie samenstelt. En dat is een hele prettige bijkomstigheid.

Hoe weet je of je het diopter moet afstellen?

We gaan er van uit dat je apparatuur goed werkt. Stelt de autofocus scherp, maar zie jij geen scherp beeld door de zoeker? Dan is een aanpassing nodig.

Het afstellen van het diopter

Scherps stellen door de zoeker van de camera is toch nog wel eens lastig. Veel mensen hebben een afwijking aan het oog waarmee ze door de zoeker kijken. Dat is niet erg, we hebben het zelf ook. Ook als je deze afwijking met een bril, contactlens of ooglaseren laat verhelpen, kan het nog steeds voorkomen dat het scherp stellen niet goed lukt en je foto’s niet helemaal scherp zijn waar jij wilt. Misschien ben je een keer per ongeluk aan het wieltje gekomen, of heb je normaal een bril op en als je fotografeert zet je de bril af.

Om scherp zicht door het oculair te krijgen, stel je het diopter van je camera af. Dit zorgt er voor dat je een scherp beeld door het oculair gaat zien. Je kunt het diopter aanpassen door aan het kleine wieltje te draaien.

Aanpassing is maar 1 keer nodig

We leggen je precies uit hoe je het diopter perfect afstelt. Als je normaal een bril of contactlenzen draagt, doe je dat nu ook. Je gaat een echte situatie nabootsen.

Stap 1 :Werk met een objectief met autofocus

Het afstellen doe je met een objectief dat op autofocus kan scherp stellen. We gaan ervan uit dat het objectief perfect scherp stelt.

Stap 2: Werk met een groot diafragma

Werk bij voorkeur met een objectief met een groot diafragma en gebruik ook het grootste diafragma. De scherptediepte zal dan klein zijn. Je ziet dan sneller afwijkingen in scherpte(diepte) als je in de volgende stappen minder nauwkeurig zou werken.

Stap 3: Werk met 1 scherpstelpunt tijdens het scherp stellen

Kies altijd 1 scherpstelpunt als je scherp stelt. Dat mag gewoon het middelste scherpstelpunt van je camera zijn, maar een ander scherpstelpunt is ook goed.

Stap 4: Plaats een boek perfect verticaal tegen muur

Dit is een hele belangrijke stap. Je gaat iets fotograferen waarbij je snel kunt zien of je oculair goed is afgesteld. Neem een boek en plaats het verticaal tegen de muur. Dit is belangrijk omdat je het boek en sensor van je camera parallel gaat plaatsen. Vaak staat op de achterkant van een boek tekst. De tekst is heel geschikt om te bepalen of het beeld scherp is.

Stap 5: Werk vanaf statief bij het scherp stellen

Door vanaf statief te werken heb je geen last van bewegingsonscherpte. Zorg er voor dat je camera in een hoek van 90 graden ten opzichte van de tekst staat. Als je dat niet doet zul je het oculair niet goed kunnen afstellen.

Stap 6: Stel op autofocus scherp

Door met autofocus scherp te stellen weet je zeker dat je op het gekozen scherpstelpunt daadwerkelijk scherp stelt. Maak nu 1 foto.

Stap 7: Beoordeel de scherpte van de foto bij het scherpstelpunt

Beoordeel deze foto op scherpte. Bij voorkeur doe je dat op een groot scherm. Je kunt natuurlijk ook achter op je camera inzoomen en door de foto scrollen. Bepaal of de foto echt scherp is op het punt waar je hebt scherp gesteld. Beoordeel ook de randen van de foto. We gaan er van uit dat je in deze stap een scherpe foto hebt. Loop anders de voorgaande stappen nog eens na.

Stap 8: Stel het diopter af

De autofocus heeft je net geholpen bij het maken van een scherpe foto.

Vervolgens kijk je door de zoeker, zonder iets aan de instellingen van je camera te veranderen. Zie je ook een scherp beeld door de zoeker, dan ben je klaar. Is het beeld niet scherp? Pas dan het diopter aan. Hiervoor moet je het kleine wieltje uit trekken voordat je kunt draaien. Doe dit steeds met 1 ‘tik’.

Stap 9: Herhaal de bovenstaande stappen totdat je tevreden bent

Deze stap herhaal je totdat de scherpte weer afneemt. Dan zet je het diopter weer 1 tik terug en druk je het wieltje in. Ter controle kun je nog een nieuwe foto met behulp van de autofocus maken. Het beeld door de zoeker zal ook scherp moeten zijn. Je zult zien dat je nu ook met handmatig scherpstellen goede resultaten haalt.

Conclusie

Als je scherpstellen via de zoeker goed onder de knie hebt, maak je consistente scherpe landschaps- en macrofoto’s – zonder te twijfelen of het opnamepunt klopt. Door de zoeker correct aan je oog aan te passen met de diopter, te werken met één scherpstelpunt en bij voorkeur vanaf statief te fotograferen, vergroot je de kans dat je foto’s eruitzien zoals je ze nu al in je hoofd ziet. Neem de tijd om je zoeker af te stemmen, test het effect met een boek of tekst en gebruik bij twijfel live view. Zo grijp je niet mis op die cruciale momenten aan de kust, in het veld of tijdens natuurfotografie.

Meer ontdekken over natuurfotografie

Als je meer wilt leren over natuurfotografie kun je deze blogs eens bekijken:

• Scherpstellen in landschapsfotografie
• Fotograferen met natuurlijk licht
• Fotograferen tijdens het gouden uur

Wil je meer grip op scherpte en leren hoe je je camera écht goed gebruikt, van zoeker tot scherpstelpunt? Tijdens onze 1-daagse basiscursus fotografie leer je hoe je bewuster fotografeert en met vertrouwen zelf je instellingen kiest, voor scherpere, sterkere beelden.

Meer info

workshops

Wil je meer leren en je vaardigheden verbeteren? Opnieuw geïnspireerd raken door fotografie? Kom dan naar onze praktische workshops.

Yvonne en Frank verzorgen alle workshops persoonlijk en brengen samen meer dan 25 jaar ervaring mee in het geven van fotografie­trainingen. Met hun enthousiasme, praktische aanpak en oog voor detail maken ze van elke workshop een inspirerende én leerzame belevenis.

Landschap

Macro

Kust

Samengevat:

✅ Persoonlijke 1-op-1 begeleiding op locatie
✅ maximaal 6 deelnemers per begeleidend fotograaf
✅ Veel praktische tips en adviezen tijdens de workshop
✅ Feedback op je foto’s tijdens de workshop
✅ Samen fotograferen en dé foto maken
✅ Gratis koffie of thee bij aankomst
✅ Een handige gids in het thema van de workshop
✅Twee uitdagende opdrachten voor na de workshop

OVER BETERE LANDSCHAPSFOTO

Ontdek Betere Landschapsfoto – Jouw Gids in Fotografie

Wij zijn Frank en Yvonne, de gezichten achter Betere Landschapsfoto. Met passie en enthousiasme helpen we fotografen – van beginner tot gevorderd – om het maximale uit hun fotografie te halen. We delen niet alleen onze kennis en ervaring, maar inspireren jou om de schoonheid van landschappen vast te leggen. Of je nu houdt van macrofotografie, landschapsfotografie of kustfotografie, wij begeleiden je met persoonlijke aandacht.

Workshops, Cursussen en Meer

We bieden een gevarieerd aanbod aan workshops, cursussen en persoonlijke coaching op unieke locaties in Nederland, België en Noord-Frankrijk. Samen ontdekken we de mooiste plekken en leren we je creatieve technieken waarmee je sfeervolle foto’s maakt. We gaven al samen al meer dan 350 workshops aan fotografen in binnen- en buitenland. Én we geven alle workshops zelf.

Jouw Groei als Fotograaf Staat Centraal

Grote en kleine landschappen inspireren ons, en we laten je zien hoe je deze op jouw manier kunt vastleggen. Met onze begeleiding ontdek je nieuwe technieken, ontwikkel je een eigen stijl en maak je beelden waar je trots op kunt zijn.

Wat We Voor Jou Kunnen Betekenen

Blijf Op de Hoogte: Schrijf je in voor onze periodieke mail vol tips, inspiratie en exclusieve aanbiedingen.

Vragen? Stel ze eenvoudig in de reacties onder de blogs of neem via de mail contact met ons op, we helpen je graag verder.

Meer Weten? Bezoek onze workshoppagina voor alle informatie over ons aanbod.

Gratis E-Book: Download “Betere foto’s in 9 simpele stappen“ en ontdek praktische tips om direct toe te passen.

Inspiratie Zoeken? Bekijk onze foto’s op Werk aan de muur en laat je verrassen.