Het voorjaar is dé periode voor macrofotografie. De natuur komt tot leven. De bloemen gaan weer bloeien. Nog even en de bomen zijn weer groen. Het is weer tijd om je mooiste macrofoto’s te maken. Maar beginnen met macrofotografie, hoe doe je dat? In dit artikel krijg je 10 tips voor macrofotografie.

tips voor Macrofotografie

Binnen de natuurfotografie vinden wij macrofotografie erg leuk om te doen. Het hele jaar door zijn we er wel op de 1 of andere manier mee bezig. Vooral in het voorjaar…

De kern van macrofotografie is dat je een onderwerp van dichtbij fotografeert. Formeel praten we over macrofotografie als de vergroting minimaal 1:1 is. Als je ons een beetje kent, weet je dat we praktisch ingesteld zijn. Alles dat we van dichtbij fotograferen is voor ons macrofotografie. We geven je in dit artikel 10 tips voor macrofotografie.

Een creatieve foto gemaakt tijdens de workshop macrofotografie met tussenringen
Creatieve macrofoto gemaakt met tussenringen

Tip 1: Gebruik een macro objectief

Het is het meest voor de hand liggend dat je met een macro objectief fotografeert. Daarmee kun je je onderwerp tot op korte afstand benaderen. Macro objectieven zijn er met verschillende brandpuntafstanden, verschillende diafragma’s en minimale scherpstelafstanden. Houd hier rekening mee als je een macro objectief koopt.

Iedereen zal zo z’n voorkeur hebben. Uitgaande van een full frame camera is voor een macro objectief een brandpuntafstand van 100mm een goed startpunt. Zeker zo belangrijk vinden we het grootste diafragma en de minimale scherpstelafstand. Het grootste diafragma mag toch wel zeker f2.8 zijn. En bij voorkeur nog iets groter. De minimale scherpstelafstand zal net voorbij de 30 centimeter liggen. Met deze ‘technische’ mogelijkheden kun je de meer creatieve macrofoto’s maken. De scherptediepte zal klein zijn.

De Lensbaby Velvet 56, een van onze favorieten
De Lensbaby Velvet gebruiken we regelmatig als alternatief voor het standaard macro objectief. De brandpuntafstand is natuurlijk korter. maar we zijn zeer gecharmeerd van de glow die dit objectief in zich heeft. Dat zorgt voor extra sfeer in de foto’s.

Als je nog geen macro objectief hebt omdat je niet weet of macrofotografie wel leuk genoeg is, of je een macro objectief te duur vindt, zijn er een paar andere oplossingen. Daarom gaan we snel door met de volgende tips.

Tip 2: Gebruik een close up lens als je geen macrolens hebt of kunt meenemen

Misschien heb je een macrolens of kun je niet altijd een macrolens meenemen. Dat laatste komt nogal eens voor bij ons. Want als de cameratas vol zit, zit die ook echt vol. In dat geval kun je voor een close up lens, ook wel voorzetlens genoemd, kiezen. De voorzetlens werkt als het ware als een vergrootglas. Je kunt dichtbij fotograferen en de scherptediepte wordt kleiner. Een foto die je met een close up lens maakt, is bijna niet te onderscheiden van een foto die je met een macro objectief maakt.

Als je een voorzet lens kiest, kies dan direct voor kwaliteit. Je camera en objectief waren immers ook niet goedkoop. Je koss immers voor kwaliteit. Laat die kwaliteit dan niet verloren gaan door het 1 of ander goedkoop voorzetlensje.

Zelf fotograferen we met de NiSi close up lens. Deze lens is van goede kwaliteit. Het verlies van licht en details is te verwaarlozen en de kleuren zijn heel natuurlijk. Deze lens is heel geschikt als de diameter van het objectief waarop je de lens gaat gebruiken in de range van 67-72-77mm is. Inmiddels is er ook een versie voor objectieven met een diameter van 58-55-49mm beschikbaar. Op objectieven met andere diameters past deze lens niet zonder adapterring. Je kunt dan voor tussenringen, zie de volgende tip, of een andere voorzetlens kiezen.

We schreven eerder een product review over de ‘Nisi Close up lens‘.

Tip 3: Fotografeer met tussenringen

Het fotograferen met tussenringen lijkt op het fotograferen met een close up lens, maar dat is het niet. De tussenring of ringen plaats je tussen je camera en objectief in. Het effect lijkt hetzelfde: de minimale scherpstelafstand wordt kleiner en de scherptediepte neemt af. Maar ook de hoeveelheid licht die de sensor bereikt neemt af. Je zult dus met een langere sluitertijd en/of hogere ISO-waarde moeten fotograferen. en dat hoeft met de close up lens niet.

Het voordeel van tussenringen is dat je ze voor alle objectieven die op je camera passen kunt gebruiken. Bij een close up lens kit moet je even rekening houden met de diameter van je objectieven en de diameter van de close up lens kit.

e book betere fotos in 7 stappen 1 Beterelandschapsfoto

Tip 4: Fotografeer met natuurlijk licht

We gaan verder met de tips. Als je binnen de natuurfotografie macrofoto’s maakt, zul je dat vrijwel altijd buiten doen. Buiten heb je natuurlijk licht. Wij fotograferen alleen met natuurlijk licht. Dat vormt een uitdaging en vinden we het leukste om te doen. Je kunt met een flitser werken, maar zelfs met een diffusor geeft dat niet het effect waar we naar op zoek zijn. Lees ook ons artikel Fotograferen met natuurlijk licht.

Een hulpmiddel dat je kunt gebruiken is een reflector of diffusor. Hiermee weerkaatst het licht terug naar het onderwerp en wordt het gelijkmatiger belicht.

Tip 5: Fotografeer met een groot diafragma

Als je onze macrofoto’s hebt gezien, weet je dat we van zachte beelden en een kleine scherptediepte houden. Om met een kleine scherptediepte te kunnen fotograferen, heb je een groot diafragma nodig. Een groot diafragma betekent dat je met een grote opening en dus laag getal fotografeert. Vrijwel altijd fotograferen we met een diafragma van f2.8 of 4.0, en soms met f5.6. Met kleinere diafragma’s zul je ons in de macrofotografie niet zien werken. De scherptediepte wordt dan te groot vinden we.

Een kleiner diafragma, dus een groter getal, is geschikt voor meer registerende macrofotografie en bijvoorbeeld landschapsfotografie geschikt.

Tips voor macrofotografie: fotografeer met een groot diafragma
Fotograferen met een groot diafragma

Tip 6: Gebruik met een geschikt statief voor Macrofotografie

Dit advies mag niet ontbreken bij het maken van mooie macrofoto’s: fotografeer met een statief. Maar blijf flexibel. Aan de ene kant kun je je lekker vrij bewegen als je je camera gewoon in de hand houdt. Aan de andere kant werk je veel stabieler als je camera op een statief staat. In de praktijk wisselen we dit nogal eens af. Voor de macrofotografie hebben we een heel handig statief van Leofoto. Het is een lichtgewicht en is maximaal 70 centimeter hoog. Toch kan er een full frame spiegelreflex camera met macro objectief of zelfs tele objectief op.

Vul het statief aan met een macro focusing rails

Met een macrorails kun je zeer nauwkeurig scherp stellen. Je bevestigt je camera met objectief op de rails. Daar aan het instelwiel te draaien verplaats je de camera met objectief over een zeer kleine afstand. Dit kan zelfs een fractie van een millimeter zijn. Wij vinden een macrorails een welkome aanvulling voor als we met een statief fotograferen.

De NiSi Macro Focusing Rail NM-180 in de praktijk
NiSi focusing rail voor macrofoto’s

Tip 7: Fotografeer op ‘ooghoogte’

We gaan verder met de tips. Net als bij portretfotografie en dierenfotografie werkt het in de macrofotografie meestal goed als je het hoofdonderwerp op ooghoogte fotografeert. Dat betekent in de praktijk dat je nogal eens door de knieën gaat of zelfs liggend fotografeert.

Het hoofdonderwerp krijgt zo nog wat meer aandacht en je voorkomt dat je veel bodem in je foto opneemt. Op zich hoeft dat geen bezwaar te zijn, maar vaak bevindt het onderwerp zich laag bij de grond. Als je vanaf ‘boven’ fotografeert, komt de grond relatief scherp in beeld. Je resultaat is dan een rommelige foto.

In de praktijk willen we nogal eens voor een heel laag standpunt kiezen. Je kunt de camera dan naar boven richten en van het licht en de rust in de achtergrond gebruik maken.

Workshop artistieke macrofotografie beterelandschapsfoto Yvonne Nieuwkerk 8 Beterelandschapsfoto

Tip 8: Stel handmatig scherp

De autofocus van de meeste camera’s werkt goed. Toch vertrouwen we er in de macro fotografie niet altijd op. En dat heeft een reden. Niet dat de apparatuur niet goed werkt, maar doordat het verleggen van het scherpstelpunt een heel ander beeld kan opleveren omdat de scherptediepte heel klein is. Perfect handmatig scherpstellen is dan nodig. We schreven eerder het artikel ‘Scherp stellen door de zoeker van je camera’.

Je kunt ook via live view scherp stellen. Zoom dan in op een deel van de compositie dat je scherp in beeld wilt hebben en stel perfect scherp.

Tips Voor Macrofotografie Yvonne Beterelandschapsfoto
Macrofotografie in de praktijk

Tip 9: Experimenteer!

Dit is misschien wel de belangrijkste tip voor fotografie in het algemeen. Je camera is een hulpmiddel. Scherpstellen en op het knopje drukken is een belangrijk onderdeel van de fotografie, maar dan registreer je alleen maar. Als dat je ding is moet je het blijven doen. Laat je vooral niet door ons of iemand anders vertellen wat je moet doen.

Wat voor ons de fotografie zo leuk maakt, is dat we met verschillende instellingen en technieken experimenteren. Dat houdt ons scherp en levert soms verrassende resultaten op. Vooral het werken met onscherpte spreekt ons aan. Daarbij gaan we zelfs zo ver dat sommige foto’s volledig onscherp, dus abstract, zijn. In ieder geval zijn we altijd op zoek naar licht, contrast, vorm en kleur. Daar zit de uitdaging in: het maken van krachtige composities die speelser zijn dan wat je met het blote oog ziet.

AAF3450 1 Beterelandschapsfoto
Een volledig abstract beeld van enkele bladeren. Of is het een vogel? Of…

Tip 10: Heb geduld en neem de tijd

Fotograferen en dus ook macrofotografie is geen haastklus. Neem de tijd. Ga op zoek naar een onderwerp en stel de compositie zorgvuldig samen. Ga je instellingen na. Een correcte techniek is belangrijk. Het is het meest eenvoudige onderdeel van de fotografie. Natuurlijk zul je moeten oefenen om een foto scherp en correct belicht te krijgen, maar je zult er veel voordeel van hebben. Kun je wel wat hulp gebruiken? Kijk dan eens naar onze Macrofotografie Workshops.

Met scherp bedoelen we dat de foto perfect scherp is waar jij wilt. Met correct belicht bedoelen we dat de foto geen uitgebeten hooglichten heeft, tenzij je dat bewust wilt.

Ook als je al 100 keer krokussen hebt gefotografeerd blijft er een uitdaging in zitten. Blijf kijken, bedenken en experimenteren. Je komt niet iedere dag met toppers thuis. Voor ons is dat geen doel maar een fijne bijvangst. Plezier in fotografie staat voorop.

Conclusie

De conclusie staat eigenlijk al in de tip hierboven. Macrofotografie is geen haastklus. Zoek met zorg je onderwerp uit. En bekijk niet alleen het onderwerp maar ook de rol van de voor en achtergrond. Rust in de foto is een belangrijke factor. We merken dat we tijdens het fotograferen wel de helft van de tijd op zoek zijn naar een geschikt onderwerp mét geschikte voorgrond en achtergrond.

Workshops waarin macrofotografie centraal staat

Wil je meer weten en in de praktijk ontdekken hoe je aansprekende macrofoto’s maakt? Dan hebben we een aantal interessante workshops macrofotografie voor jou waarin je veel nieuwe dingen ontdekt. De workshops zijn praktisch opgezet en we werken met maximaal 10 deelnemers. Er zijn dus maximaal 5 deelnemers per fotograaf. We kunnen fotografen met meer én minder ervaring in dezelfde workshop ontvangen.

Vindt je het lastig om goed scherp te stellen? En zijn je foto’s niet altijd goed belicht? Kies dan voor de workshop Macrofotografie Technische vaardigheden. We besteden veel aandacht aan techniek en compositie.

Een beeld uit de workshop macrofotografie technische vaardigheden
Foto uit de workshop macrofotografie technische vaardigheden

Heb je de techniek door en wil je vooral mooie en sfeervolle macrofoto’s maken? Dan past de workshop Macrofotografie Compositie en sfeer bij jou. We leggen je precies uit hoe je een compositie opbouwt en waar je op let als je meer sfeer in je foto’s wilt vastleggen.

Een beeld gemaakt tijdens de workshop macrofotografie Soft Focus

Creatieve technieken, waaronder het toevoegen van lichtcirkels in je foto’s, ontdek je in de workshop creatieve macrofotografie

Een beeld uit de workshop creatieve macrofotografie

Bekijk hier alle workshops macrofotografie.

e book betere fotos in 7 stappen 1 Beterelandschapsfoto

OVER BETERE LANDSCHAPSFOTO

Wij zijn Betere Landschapsfoto, hoe kunnen we jou helpen aan mooiere en betere fotografie

Wij zijn Frank en Yvonne en samen zijn wij Betere Landschapsfoto. Vol passie en enthousiasme begeleiden we beginnende tot gevorderde fotografen bij alles wat je kunt ontdekken over macrofotografie, landschapsfotografie of kustfotografie. We organiseren een breed scala aan workshops, unieke fotoreizen, cursussen, coachingstrajecten en inspirerende lezingen.

Alle grote en kleine landschappen hebben een grote aantrekkingskracht op ons. Met de juiste techniek gaan we op zoek mooie plekken om sfeervolle beelden vast te leggen. En dat delen we graag met andere fotografen. Om ze verder te helpen in hun fotografie. Zien dat andere fotografen zich ontwikkelen met onze hulp, daar krijgen wij energie van!

Betere Landschapsfoto is officieel dealer van Leofoto, NiSi, Lensbaby, Kenko en Mindshift.

Heb je nog vragen over dit artikel? Stel ze in de reacties zodat we je kunnen helpen.

Heb je nog vragen over onze workshops? Stel ze via deze pagina. Of download hier ons gratis e-book “Betere foto’s in 9 simpele stappen“.

3 Comments for “10 Tips voor macrofotografie

    • Goedemorgen Dirk,

      Je mag op sluitertijdvoorkeur fotograferen. wij adviseren om op diafragmavoorkeuze te fotograferen. Dat doen we omdat je dan controle hebt over de sluitertijd én het diafragma/scherptediepte.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.