Macrofotografie is populair. Je kunt al het kleine in onze wereld van dichtbij fotograferen en ook bijzondere en creatieve beelden maken. De apparatuur die wij, behalve een camera, voor macrofotografie gebruiken is beperkt. We zetten alles op een rijtje.

Wanneer is iets macrofotografie

Officieel is er sprake van macrofotografie als de vergrotingsfactor 1:1 of meer is. Dus als het onderwerp dat je fotografeert 1 cm groot is, wordt het ook als 1 cm op de sensor weergegeven. Dat is leuk om te weten maar in de praktijk vinden we het onbelangrijk. We zullen de nodige foto’s hebben gemaakt die theoretisch niet voldoen, maar wel als macrofotografie worden gezien.

Voorbeelden van macrofotografie. Niet alle foto’s zijn met een macro objectief gemaakt

Welke apparatuur heb je voor macrofotografie nodig

Je kunt zo veel apparatuur aanschaffen als je wilt. Wij houden het redelijk basic vinden we. Hieronder zie je welke apparatuur wij gebruiken.

Accessoires voor macrofotografie

Er zijn enorm veel accessoires te koop. Bijvoorbeeld extra verlichting, klemmen om takjes vast te zetten en bijvoorbeeld, paraplu’s tegen de wind, zon of regen en hard licht. Ze helpen je om schitterende foto’s maken. Als je ons een beetje kent, weet je dat we die accessoires niet gebruiken. We kiezen echt voor de basics. Dat zorgt ervoor dat we alles eenvoudig kunnen meenemen én onze apparatuur door en door kennen. En we kiezen bewust voor het werken met natuurlijk licht.

Apparatuur voor macrofotografie: macrolens

Het is het meest voor de hand liggend dat je met een macrolens fotografeert. Daarmee kun je je onderwerp tot op korte afstand benaderen. Macrolenzen zijn met verschillende brandpuntafstanden, verschillende diafragma’s en minimale scherpstelafstanden verkrijgbaar. Houd hier rekening mee als je een macrolens koopt. Het is handig als je al een beetje weet wat je aanspreekt in de macrofotografie.

Iedereen zal zo z’n voorkeur hebben. Uitgaande van een full frame camera is voor een macrolens een brandpuntafstand van 100mm een goed startpunt. Zeker zo belangrijk vinden we het grootste diafragma en de minimale scherpstelafstand. Het grootste diafragma mag toch wel zeker f2.8 zijn. En bij voorkeur nog iets groter. De minimale scherpstelafstand zal net voorbij de 30 centimeter liggen. Met deze ‘technische’ mogelijkheden kun je de meer creatieve macrofoto’s maken. Met een kleiner diafragma zal de scherptediepte toenemen en zal je foto meer registrerend zijn. Dat is niet erg, maar ben je daarvan bewust.

Yvonne met haar macrolens aan het werk

Als je nog geen macro objectief hebt omdat je niet weet of macrofotografie wel leuk genoeg is, of je een macro objectief te duur vindt, zijn er een paar andere oplossingen.

Apparatuur voor macrofotografie: je hebt niet altijd een macro objectief nodig

We schreven net dat een macro objectief logisch is om macrofoto’s mee te maken. We maken regelmatig macrofoto’s waarbij we met bijvoorbeeld een 35mm, 24-70mm en 70-200mm objectief fotograferen. Het ‘echte’ macro objectief blijft dan thuis. Toch zien de resultaten er uit alsof we een macro objectief hebben gebruikt. Hoe komt dat?

We gebruiken verschillende accessoires die het mogelijk maken om heel dicht bij scherp te stellen. De onderwerpen worden ongeveer 1:1 weergegeven. Bij een vergroting van 1:1 op meer spreken we formeel van macrofotografie. Maar wat ons betreft mag je dat formele vergeten.

Apparatuur voor macrofotografie: tussenringen

Het fotograferen met tussenringen lijkt op het fotograferen met een close up lens, ook wel voorzetlens genoemd, maar dat is het niet. De tussenring of ringen plaats je tussen je camera en objectief in. Het effect lijkt hetzelfde: de minimale scherpstelafstand wordt kleiner en de scherptediepte neemt af. De vergrotingsfactor neemt ook toe. Je kunt dus met een objectief dat niet de 1:1 vergroting heeft, die vergroting wel benaderen of zelfs overtreffen.

Maar de hoeveelheid licht die de sensor bereikt neemt af. Het lichtverlies kan wel 2 stops bedragen. Je zult dus met een langere sluitertijd en/of hogere ISO-waarde moeten fotograferen. Dat is lastig als het waait en kan leiden tot kwaliteitsverlies.

We horen vaak dat tussenringen goedkoop zijn. Dat zijn ze meestal ook. Een tussenring is immers maar een holle buis en vaak is die van plastic gemaakt. Maar meestal laat de kwaliteit te wensen over. De vattingen werken al snel niet meer goed en er kan zelfs sprake zijn van lichtlekkage. Ook wordt bij de goedkopere versies de data niet doorgegeven. Dan werkt de autofocus niet meer en het is best handig dat je bijvoorbeeld het gebruikte diafragma kunt aflezen. Let hier op als je van plan bent om met tussenringen te fotograferen.

Gemaakt tijdens de workshop macrofotografie met tussenringen

Apparatuur voor macrofotografie: voorzetlens

Misschien heb je geen macrolens of kun je niet altijd een macrolens meenemen. Dat laatste komt nogal eens voor bij ons. Want als de cameratas vol zit, zit die ook echt vol. In dat geval kun je voor een close up lens, ook wel voorzetlens genoemd, kiezen. De voorzetlens werkt als het ware als een vergrootglas. Je kunt dichtbij fotograferen en de scherptediepte wordt kleiner. Een foto die je met een close up lens maakt, is bijna niet te onderscheiden van een foto die je met een macrolens maakt.

Als je een voorzet lens kiest, kies dan direct voor kwaliteit. Immers je camera en objectief waren ook niet goedkoop. Dat was nodig omdat je écht kwaliteit wilde. Laat die dan niet verloren gaan door het een of ander goedkoop voorzetlensje. Want zo wordt het vaak gebracht. Zelf werken we met de NiSi close up lens. Deze lens is van goede kwaliteit. Het verlies van licht en details is te verwaarlozen en de kleuren zijn heel natuurlijk.

Deze lens is heel geschikt als de diameter van het objectief waarop je de lens gaat gebruiken in de range van 67-72-77mm is. Op objectieven met andere diameters past deze lens niet. Je kunt dan voor tussenringen, zie de volgende tip, of een andere voorzetlens kiezen. Op een brandpuntafstand van 200mm is de vergroting 1:1. Bekijk de voorbeeldfoto’s maar eens.

We schreven eerder een review over de Nisi Close up lens en legden uit wat je met een close up lens kunt doen.

Deze foto is gemaakt met een 24-70mm objectief gecombineerd met de close up lens van NiSi

Overeenkomsten en verschillen tussen tussenringen en een voorzetlens

De resultaten die je met tussenringen en voorzetlenzen behaalt zijn vergelijkbaar. Het is erg moeilijk om op basis van een gemaakte foto aan te geven met welke accessoire een foto is gemaakt.

We zetten de overeenkomsten en verschillen op een rijtje:

  • Beide zijn makkelijk mee te nemen. Ze nemen niet veel plaats in je cameratas
  • Als je voor tussenringen kiest, moet je ook voor kwaliteit kiezen, waarbij de autofocus en elektronische koppelingen behouden blijven
  • Een set van 2 of 3  tussenringen geeft bij een groothoekobjectief 28mm of 35mm een zeer sterke vergroting van meer dan 1:1 ware grootte. Dat kan in je voordeel werken. Maar een groot nadeel is de extreem korte werkafstand en zeer kleine scherptediepte
  • De NiSi Close-up lens is ontworpen voor een tele objectief van rond de 200mm. vanaf een werkafstand van 22-30cm van frontlens tot het onderwerp, bereik je dan 1:1. In de praktijk gebruiken wij deze close up lens bij brandpuntafstanden vanaf 50mm
  • Bij tussenringen waarbij de autofocus van je objectief blijft werken, ben je afhankelijk van het merk en type camera dat je dan bezit. Met de close up lens blijft de elektronica van je objectief gewoon werken, handig voor de EXIF-gegevens
  • Met tussenringen verlies je tot wel 2 stops licht, waardoor de zoeker niet alleen donkerder wordt. Ook de autofocus wordt trager
  • Met een close-up lens verlies je geen licht. hierdoor is het makkelijker om met een kleiner diafragma te werken
  • Met een standaard enkelvoudige close up lens plaats je een extra laagje glas, waardoor je verliest aan beeldkwaliteit. De NiSi close-up lens bestaat uit drie APO lensdelen en het verlies in beeldkwaliteit is minimaal

Het belangrijkste verschil tussen de tussenringen en een voorzetlens is dat je met tussenringen last hebt van lichtverlies. Dat betekent dat je om dezelfde (korte) sluitertijd te bereiken de ISO-waarde moet verhogen. Je komt al snel op ISO 800 uit. Met een voorzetlens heb je daar geen last van. Vandaar dat onze voorkeur uitgaat naar de close up lens.

Voor een prijsverschil hoef je het niet te laten. Een set tussenringen die alle data zoals diafragma, ed. aan je camera doorgeeft kost bijna hetzelfde als een voorzetlens.

Meer informatie over een macro objectief, voorzet lens en tussenringen lees je in het artikel ’10 Tips voor macrofotografie’.

MacroStatief

We houden van vrijheid tijdens het fotograferen. Als je je camera in de hand kunt houden, kun je heel eenvoudig net een andere positie innemen of je camera een klein beetje verplaatsen. Met een statief heb je die vrijheid ook, maar duurt het iets langer voordat je het perfecte plekje hebt gevonden. Een ander voordeel is dat je met een statief letterlijk je handen vrij hebt. Je brengt zelf geen trillingen meer over.

Ook in de macrofotografie werken we regelmatig met een statief. Omdat we in de landschapsfotografie en kustfotografie met relatief zware statieven fotograferen, kiezen we in de macrofotografie juist voor een kleiner statief. Dit statief is veel handzamer en lichter. De ‘footprint’ is relatief klein en de minimale werkhoogte is laag. We fotograferen met het Leofoto Ranger LS-253CM statief met LH-30 balhoofd.

Het statief weegt net iets meer dan 1 kilo en de minimale werkhoogte is 14 centimeter. Het statief is gemakkelijk mee te nemen. Zeker zo belangrijk is dat je met gemak een fullframe camera met macro objectief of zelfs 70-200mm objectief onder alle hoeken kunt plaatsen. Dit statief zal stabiel blijven en je niet teleurstellen.

Je ziet dat we regelmatig van een paar voor de hand liggende accessoires voor macrofotografie gebruik maken. Meer gebruiken we niet. Misschien denk je dat dit ons in de mogelijkheden beperkt. Wij hebben een andere kijk op fotografie. We laten ons leiden door wat de natuur ons geeft. We kijken bijvoorbeeld naar licht, wind en hoe een onderwerp in het landschap staat. Daar werken we mee. Soms zijn de omstandigheden niet ideaal, maar dat hoeft niet. We laten ons graag creatief uitdagen door de natuur.

Workshop waarin macrofotografie centraal staat

Wil je meer weten en in de praktijk ontdekken hoe je aansprekende macrofoto’s maakt? Dan hebben we een aantal interessante workshops voor jou waarin je veel nieuwe dingen ontdekt. De workshops zijn praktisch opgezet en we werken met maximaal 10 deelnemers. Er zijn dus maximaal 5 deelnemers per fotograaf. We kunnen fotografen met meer én minder ervaring in dezelfde workshop ontvangen.

Wil je eerst de techniek op orde krijgen? Kies dan voor de workshop ‘Macrofotografie Technische vaardigheden’.

Beheers je de techniek en wil je juist je composities sterker maken en meer sfeer in de foto’s leggen? De workshop ‘Macrofotografie Compositie en sfeer’ past dan bij jou.

Ontdek hoe je mooie composities maakt in de workshop macrofotografie compositie en sfeer

Als je klaar bent om creatieve foto’s te maken, dan kies je voor de workshop ‘Creatieve macrofotografie’.

Deze foto is gemaakt tijdens de workshop creatieve macrofotografie

Je kunt ook direct het complete overzicht met workshops macrofotografie bekijken. We hebben alle workshops macrofotografie verzameld.

Over Betere Landschapsfoto

Wij zijn Betere Landschapsfoto, hoe kunnen we jou helpen aan mooiere en betere fotografie

Wij zijn Frank en Yvonne en samen zijn wij Betere Landschapsfoto. Vol passie en enthousiasme begeleiden we beginnende tot gevorderde fotografen bij alles wat je kunt ontdekken over macrofotografie, landschapsfotografie of kustfotografie. We organiseren een breed scala aan workshops, unieke fotoreizen, cursussen, coachingstrajecten en inspirerende lezingen.

We trotseren sneeuwlandschappen om de mooiste grafische landschappen vast te leggen. Of staan aan de waterlijn met een zee vol woelige golven voor ons, om de dynamiek van het water te fotograferen. Maar je kan ons ook op een mooie lentedag liggend op de grond aantreffen tussen de vrolijke voorjaarsbloeiers.

Alle grote en kleine landschappen hebben een grote aantrekkingskracht op ons. Met de juiste techniek gaan we op zoek mooie plekken om sfeervolle beelden vast te leggen. En dat delen we graag met andere fotografen. Om ze verder te helpen in hun fotografie. Zien dat andere fotografen zich ontwikkelen met onze hulp, daar krijgen wij energie van!

Betere Landschapsfoto is ambassadeur en officieel dealer van NiSi, Lensbaby, Leofoto en Mindshift.

Heb je nog vragen over dit artikel? Stel ze in de reacties zodat we je kunnen helpen.

2 Comments for “Apparatuur voor macrofotografie

    • Hoi Francesco. We hebben deze voorzetlens niet getest. Bekijk de reviews van dit product eens. De NiSi close up lens kit is kwalitatief gezien en erg goed product.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *